การเขียนอธิบาย
กลุ่มสาระ:
01_ภาษาไทย และ ไฟล์ Audio
ระดับชั้น: มัธยมศึกษาปีที่ 1

     การเขียนอธิบาย  เป็นการเขียนเพื่อให้ผู้อ่านได้รับความรู้และความเข้าใจเรื่องราวต่างๆ อย่างละเอียดและถูกต้อง ด้วยกลวิธีที่หลากหลายและเหมาะสมกับเนื้อหา

ความสำคัญของการเขียนอธิบาย

  1. ช่วยให้ผู้อ่านได้รับความรู้และเข้าใจความหมายของคำได้อย่างถูกต้อง
  2. ช่วยให้ผู้อ่านเข้าใจเรื่องราวต่างๆ ได้ชัดเจน  และกว้างขวางมากขึ้น
  3. ช่วยให้ผู้อ่านเข้าใจสาระสำคัญอันเกี่ยวข้องกับสังคมและวัฒนธรรมได้อย่างถูกต้อง        
  4. ช่วยให้ผู้อ่านเกิดองค์ความรู้ใหม่และมีประโยชน์ต่อการเรียนการสอน      
  5. ช่วยให้ผู้อ่านเกิดทัศนคติ และโลกทัศน์ในด้านต่างๆ ได้ดียิ่งขึ้น

หลักและกลวิธีการเขียนอธิบาย                  

     การเขียนอธิบายเรื่องราวต่างๆ มีจุดมุ่งหมายที่เหมือนกัน คือ มุ่งให้ความรู้และช่วยให้ผู้อ่านเข้าใจเรื่องราวต่างๆ ได้ง่ายขึ้น การเขียนอธิบายที่ดีควรมีหลักการเขียนดังนี้

  1. ศึกษาคำค้นคว้าและรวบรวมข้อมูลต่างๆ ให้ครบถ้วนเพื่อนำมาเขียนอธิบายความหมายของคำ
  2. เลือกวิธีเขียนอธิบายให้เหมาะสมกับลักษณะของคำและเนื้อเรื่อง
  3. เรียบเรียงข้อความและเขียนอธิบายตามลำดับความสำคัญของข้อมูล
  4. ใช้ภาษาง่ายๆ อธิบายให้เข้าใจง่าย                   
  5. เขียนอธิบายเรื่องราวให้เป็นเอกภาพและครบถ้วนสมบูรณ์                     
  6. การอธิบายเรื่องราวบางเรื่องที่ต้องใช้ภาพประกอบควรจัดสรรให้เหมาะสมกับเนื้อเรื่อง


ลักษณะของการเขียนอธิบาย
                 
การเขียนอธิบายที่ใช้สื่อสารในชีวิตประจำวันนั้นมีหลายลักษณะ  มีทั้งเขียนอธิบายในเอกสาร ตำรา ตลอดจนในเว็บไซด์ต่างๆ ที่ปรากฏในอินเทอร์เน็ต  ซึ่งลักษณะของการอธิบายเรื่องราวต่างๆ มีวิธีการเขียนโดยสรุปดังนี้

     1. การเขียนอธิบายโดยการนิยามหรือให้คำจำกัดความเป็นการอธิบายความหมายของคำ สำนวนต่างๆ ให้ผู้อ่านเข้าใจความหมายได้ถูกต้อง เช่น

  
ตัวอย่าง  การอธิบายความหมายคำในพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542

  • ชีปะขาว (น.)  ชื่อแมลงที่เป็นผีเสื้อของหนอนกอข้าว
  • ถึก  (ว.)          เปลี่ยว, หนุ่ม (ใช้แก่ควายตัวผู้) เช่น ควายถึก


      2. การเขียนอธิบายโดยการขยายความเป็นการเขียนอธิบายความหมายของคำโดยขยายความ และเสนอรายละเอียดจากการศึกษาค้นคว้าส่วนที่เกี่ยวข้องกับคำ แล้วนำมาเรียบเรียงเป็นเรื่องราวอันเป็นองค์ความรู้ที่กว้างขวางและครบสมบูรณ์ จนสามารถนำไปใช้อ้างอิงได้ ดังจะเห็นได้จากการเขียนอธิบายในสารานุกรมต่างๆ เช่น สารานุกรมวัฒนธรรมไทยภาคกลาง ภาคเหนือ ภาคอีสาน ภาคใต้ สารานุกรมสำหรับเยาวชน และสารานุกรมแนะนำหนังสือดี ๑๐๐ เล่ม  เป็นต้น

      3. การเขียนอธิบายเปรียบเทียบ  เป็นการเขียนเพื่ออธิบายเรื่องราวต่างๆ  ให้ผู้อ่านเข้าใจง่ายขึ้นโดยการเปรียบเทียบสิ่งของสองสิ่ง  เหตุการณ์หรือความเปลี่ยนแปลงของสังคมที่ต่างยุคสมัยกันเพื่อให้ผู้อ่านเข้าใจถึงความเหมือนความแตกต่างและความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น

      4. การเขียนอธิบายโดยยกตัวอย่าง  เป็นการเขียนอธิบายเรื่องราวต่างๆ  ซึ่งอาจจะเป็นเรื่องโบราณ หรือเรื่องที่คน ในสมัยปัจจุบันอาจจะไม่เคยรู้จัก  หรืออาจเป็นองค์ความรู้ใหม่ที่เป็นนามธรรม เข้าใจยาก จึงเขียนอธิบายโดยยกตัวอย่างด้วยรูปภาพ หรือยกตัวอย่างประโยคเหตุการณ์เพื่อช่วยให้ผู้อ่านเข้าใจได้ง่ายและเร็วขึ้น




ที่มา: อาจารย์สุธาสินี วิจีธรรมศักดิ์.
เว็บลิงค์: http://edu.e-tech.ac.th/mdec/learning/thai2000/unit009.html#uo91
คลิปอาร์ต:
คลิปวิดีโอ: