การแต่งกาพย์ยานี 11
กลุ่มสาระ:
01_ภาษาไทย และ ไฟล์ Audio
ระดับชั้น: ประถมศึกษาปีที่ 4

 

การแต่งกาพย์ยานี 11

กาพย์ยานี 11 หรือ กาพย์ยานี คือ กาพย์ชนิดหนึ่ง มีคำ 11 คำในหนึ่งบาท จึงเรียกว่า กาพย์ยานี 11 นิยมใช้ในการเล่าเรื่อง ในหนังสือประเภทคำกาพย์ ร่วมกับกาพย์ชนิดอื่นๆ หรือในหนังสือประเภทคำฉันท์ ร่วมกับกาพย์และฉันท์ชนิดอื่นๆ ในยุคปัจจุบันนิยมแต่งกาพย์ยานีเป็นบทสั้นๆ โดยไม่ได้ร้อยกับฉันทลักษณ์ประเภทอื่นๆ


กาพย์ยานี มีลักษณะบังคับ หรือโครงสร้างของฉันทลักษณ์ ดังนี้คือ

     คณะ
       => ใน 1 บาท มี 2 วรรค วรรคหน้ามี 5 คำ วรรคหลังมี 6 คำ รวมเป็น 11 คำ 
       => ใน 1 บท มี 2 บาท บาทละ 2 วรรค รวมเป็น 4 วรรค

     สัมผัส
       • สัมผัสระหว่างวรรค มีสัมผัส 2 คู่ คือ 
         => คำสุดท้ายของวรรคหน้า สัมผัสกับ คำที่สามของวรรคหลัง ในแผนผังด้านล่าง 
         => คำสุดท้ายของวรรคที่สอง สัมผัสกับ คำสุดท้ายของวรรคที่สาม ในแผนผังด้านล่าง 
       • สัมผัสระหว่างบท มี 1 คู่ คือ 
         => คำสุดท้ายของแต่ละบท สัมผัสกับ คำสุดท้ายของวรรคที่สองของบทที่ตามมา ในแผนผัง

ลักษณะอื่นๆ
     • กาพย์ยานีอาจมีความยาวร้อยต่อกันกี่บทก็ได้ ไม่จำกัด
     • บาทที่สองของแต่ละวรรค อาจไม่ต้องมีสัมผัส จากคำท้ายวรรคหน้า ไปยังคำที่สามของวรรคหลังก็ได้

ตัวอย่างบทร้อยกรอง
       สิบเอ็ดบอกความนัยหนึ่ง     บาทไซร้ของพยางค์
       วรรคหน้าอย่าเลือนราง        จำนวนห้าพาจดจำ 
       หกพยางค์ในวรรคหลัง        ตามแบบตั้งเจ้าลองทำ
       สัมผัสตามชี้นำ                   โยงเส้นหมายให้เจ้าดู
       สุดท้ายของวรรคหนึ่ง          สัมผัสตรึงสามนะหนู 
       หกห้าโยงเป็นคู่                  เร่งเรียนรู้สร้างผลงาน 
                                                             อ.ภาทิพ ศรีสุทธิ์




ที่มา: Wikipedia
เว็บลิงค์: http://th.wikipedia.org/wiki/กาพย์ยานี, http://www.thaigoodview.com/library/studentshow/2549/m6-4/no35-47/kab_hea_rer/sec06p02.html
คลิปอาร์ต:
คลิปวิดีโอ: