ประวัติกีฬาแชร์บอล
กลุ่มสาระ:
05_สุขศึกษาและพลศึกษา
ระดับชั้น: ประถมศึกษาปีที่ 4


      กีฬาแชร์บอลไม่มีประวัติความเป็นมาที่ชัดเจน  แต่จากหลักฐานที่ปรากฏผู้ที่คิดค้นกีฬาแชร์บอลขึ้นมา  คือ พันเอกมงคล  พรหมสาขา ณ สกลนคร และได้มีการพัฒนาอย่างแพร่หลาย ส่วนระเบียบการเล่นหรือกติกาในตอนแรกยังไม่มีระบุขึ้นมาตายตัว แต่ยึดถือเอากติกาบาสเกตบอลในบางส่วนมาใช้ให้เหมาะสม  แชร์บอลเป็นกีฬาที่เล่นง่าย เพราะไม่จำกัดเพศของผู้เล่น คือได้ทั้งชายและหญิงผสมกัน เล่นได้ทุกสถานที่ไม่ว่าจะเป็นสนามหญ้า พื้นดิน พื้นซีเมนต์ พื้นไม้  ลูกบอลที่ใช้อาจจะใช้ลูกเนตบอลหรือลูกวอลเลย์บอล แต่ก็สามารถใช้วัสดุอื่นแทนได้ เช่น ม้วนผ้าเป็นลักษณะกลมๆ ก็สามารถเล่นได้ ภาชนะที่ใช้รับลูกบอลนอกจากตะกร้ายังสามารถใช้อย่างอื่นที่ใส่ลูกได้
กติกาการแข่งขันกีฬาแชร์บอล 

  • กติกาข้อที่ 1 สนามแข่งขัน  สนามแข่งแชร์บอลมีลักษณะดังนี้

    1. ขนาดสนามเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้ากว้าง 16 เมตร(เส้นหลัง) ยาว 32 เมตร(เส้นข้าง)สนามแบ่งออก
        เป็น 2 ส่วนเท่าๆกัน  ด้วยเส้นแบ่งแดน  ขนาดนั้นจะเปลี่ยนแปลงได้ตามความเหมาะสม  โดยมี
        บริเวณรอบสนามอย่างน้อย 1 เมตร  ถ้าเป็นการแข่งขันที่สนามในร่มความสูงจากพื้นสนามขึ้นไป
        ไม่ควรน้อยกว่า 6 เมตร
    2. วงกลมกลางสนามมีจุดกึ่งกลางของเส้นแบ่งแดน ให้เขียนวงกลมรัศมี 1.80 เมตร
    3. เขตผู้ป้องกันตะกร้า  ที่จุดกึ่งกลางของเส้นหลังทั้ง 2 ด้านเขียนครึ่งวงกลมใช้รัศมี 3.00 เมตร 
        ในสนามเล่น เขตนี้เรียกว่า เขตผู้ป้องกันตะกร้า
    4. เส้นโทษ ถัดจากจุดกึ่งกลางเส้นหลังเข้าไปในสนาม 8.00 เมตร  ลากเส้นให้ขนานกับเส้นหลัง
        ยาว 50 เซนติเมตร(โดยลากให้ตั้งฉากกับเส้นข้าง)
    5. เส้นทุกเส้นกว้าง 5 เซนติเมตร และเป็นส่วนหนึ่งของเขตนั้นๆ


     
  • กติกาข้อที่ 2 อุปกรณ์การแข่งขัน
    1. เก้าอี้ เป็นชนิด 4 ขา ไม่มีพนักพิงสูง 35-40 เซนติเมตร ขนาดของที่นั่งกว้าง 30-35 เซนติเมตร
        หรือเป็นเก้าอี้ที่มีขนาดใกล้เคียงและเป็นชนิดเดียวกันทั้ง 2 ตัว  เก้าอี้นี้วางไว้จุดกึ่งกลางของ
        เส้นหลัง  โดยให้ขาหน้าของเก้าอี้ทั้งสองขาวางอยู่บนเส้นหลัง
    2. ตะกร้าขนาดสูง 30-35 เซนติเมตร ปากตะกร้าเป็นรูปทรงกลม  มีเส้นผ่านศูนย์กลาง 30 -35
        เซนติเมตร ทำด้วยหวายที่ไม่ก่อให้เกิดอันตรายแก่ผู้เล่น
    3. ลูกบอล ให้ลูกแชร์บอลหรือลูกฟุตบอลขนาดเบอร์ 4 -5 ซึ่งฝ่ายจัดการแข่งขันต้องแจ้งให้ผู้แข่งขัน
        ทราบก่อนในระเบียบการแข่งขัน
    4. นาฬิกาจับเวลา 2 เรือน ใช้สำหรับจับเวลานอกและเวลาการแข่งขัน
    5. ใบบันทึกการแข่งขัน
    6. ป้ายคะแนน
    7. สัญญาณหมดเวลาการแข่งขัน ( นกหวีด ระฆัง กริ่งเป็นต้น )
    8. ป้ายบอกจำนวนครั้งของการฟาวล์ (ถ้ามี)

     
  • กติกาข้อที่ 3 เวลาในการแข่งขัน
    1. เวลาการแข่งขันแบ่งออกเป็น 2 ครึ่งๆละ20 นาที พักระหว่างครึ่ง 5 นาที เวลาการแข่งขันอาจ
        เปลี่ยนแปลงได้ตามความเหมาะสมของนักกีฬา(โดยต้องแจ้งไว้ในระเบียบการแข่งขันก่อน)
    2. เวลาการแข่งขันเริ่มขึ้นเมื่อผู้ตัดสินได้โยนลูกบอลขึ้นระหว่างผู้เล่น 2 คนของแต่ละฝ่ายที่อยู่ในวง
        กลมและลูกบอลได้ถูกผู้เล่นฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งแล้ว
    3. เมื่อเริ่มแข่งขันครึ่งเวลาหลังและเวลาเพิ่มพิเศษแต่ละช่วง  ให้เปลี่ยนแดนกัน
    4. เวลานอก ให้แต่ละทีมขอเวลานอกได้ครึ่งเวลาละ 2 ครั้งๆละ 1 นาที
    5. การต่อเวลาการแข่งขันเมื่อผลการแข่งขันเสมอกัน ให้ต่อเวลาเพิ่มพิเศษอีกช่วงละ 5 นาที จนกว่า
        จะมีผลแพ้ชนะหรือมีข้อตกลงเป็นอย่างอื่น
    6. การขอเวลานอกในเวลาเพิ่มพิเศษ ให้ขอเวลานอกได้ช่วงละ 1 ครั้ง
    7. ทีมใดที่มาแข่งขันช้ากว่ากำหนดเวลา 15 นาที ให้ปรับแพ้

  • กติกาข้อที่ 4 ผู้เล่น
    1. ชุดหนึ่งประกอบด้วยผู้เล่น 12 คน เป็นผู้เล่นในสนาม 7 คน ผู้เล่นสำรอง 5 คน ผู้เล่นสำรองและ
        เจ้าหน้าที่ประจำทีม ต้องนั่งที่คณะกรรมการจัดไว้ให้
    2. เมื่อเริ่มทำการแข่งขัน ต้องมีผู้เล่นในสนามฝ่ายละ 7 คนเละในระหว่างการแข่งขันฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง
        มีผู้เล่นน้อยกว่า 5 คน ให้ปรับแพ้
    3. ผู้เล่นสำรองจะเข้าเล่นได้เมื่อได้รับอนุญาตจากผู้ตัดสิน  และต้องทำการเปลี่ยนตัวที่บริเวณเส้น
        แบ่งแดนด้านเดียวกับโต๊ะเจ้าหน้าที่จัดการแข่งขัน(เขตเปลี่ยนตัว)
    4. ผู้เล่นแต่ละชุดต้องใส่เสื้อสีเดียวกัน และติดหมายเลขที่ด้านหน้า ขนาดสูงไม่น้อยกว่า 10
        เซนติเมตร ส่วนด้านหลังขนาดสูงไม่น้อยกว่า 20 เซนติเมตร ตั้งแต่หมายเลข 1-12 สีของหมาย
        เลขต้องแตกต่างจากสีเสื้อชัดเชน
    5. ห้ามผู้เล่นสวมเครื่องประดับที่ก่อให้เกิดอันตรายต่อผู้อื่น

  • กติกาข้อที่ 5 ผู้ป้องกันตะกร้า
    1. ผู้ป้องกันตะกร้าเพียงคนเดียวเท่านั้น ที่เป็นผู้มีสิทธิ์เข้าไปเล่นลูกบอลในเขตป้องกันตะกร้าได้
    2. ผู้ป้องกันตะกร้าสามารถเคลื่อนที่ไปในเขตป้องกันตะกร้าได้พร้อมลูกโดยปราศจากข้อจำกัดใน
        เวลา 3 วินาที
    3. ผู้ป้องกันตะกร้าสามารถออกมาร่วมเล่นในสนามได้  แต่ต้องปฏิบัติตนเหมือนผู้เล่นในสนามทั่วๆ ไป

  • กติกาข้อที่ 6 ผู้ถือตะกร้า
    1. ขณะรับลูกบอลต้องอยู่บนเก้าอี้พร้อมตะกร้า
    2. ไม่มีสิทธิเข้าร่วมเล่นกับผู้เล่นในสนามขณะกำลังแข่ง(ส่งข้าง)
    3. ห้ามใช้ตะกร้าหรือส่วนใดของร่างกายกีดกันการป้องกันของผู้ป้องกับตะกร้า(ส่งข้าง)
    4. สามารถเคลื่อนไหวตะกร้าได้ทุกลักษณะ
    5. ผู้ถือตะกร้า ต้องใช้ตะกร้ารับลูกบอลจากการยิงประตู

  • กติกาข้อที่ 7 เขตป้องกันตะกร้า
    1. เขตป้องกันตะกร้าเป็นพื้นที่ของผู้ป้องกันตะกร้าเพียงคนเดียวเท่านั้น
    2. ผู้เล่นในสนามเข้าไปในเขตป้องกันตะกร้า จะถูกลงโทษดังนี้
        2.1 ฝ่ายป้องกัน เข้าไปในขณะมีการยิงประตู ถ้าลูกบอลลงในตะกร้าให้ได้คะแนน ถ้าลูกบอลไม่ลง
              ตะกร้าให้ยิงลูกโทษ
       2.2  ฝ่ายป้องกัน เข้าไปในลักษณะไม่มีการยิงประตู(ส่งข้าง)
       2.3  ฝ่ายรุก เข้าไปในเขตป้องกันตะกร้าของฝ่ายตรงข้าม(ส่งข้าง)
    3. ลูกบอลที่วางหรือกลิ้งอยู่ในเขตป้องกันตะกร้า ผู้ป้องกันตะกร้าจะต้องเล่นทันที
    4. ลูกบอลถูกผู้เล่นในสนามเล่นก่อน
        4.1 ได้ประตูเมื่อลูกลงตะกร้า
        4.2  ส่งลูกเข้าเล่น เมื่อลูกออกเส้นหลัง

  • กติกาข้อที่ 8 การเล่นลูกบอล  อนุญาตให้ผู้เล่นกระทำดังนี้
    1. หยุด จับ ตี ปัด กลิ้งส่ง หรือขว้างลูกบอลด้วยมือ แขน ศีรษะ และลำตัวบริเวณเหนือสะเอวขึ้นไป
    2. ครอบครองลูกบอลด้วยมือเดียวหรือสองมือ หรือกดลูกบอลที่อยู่บนพื้นสนามหรือโยนลูกบอลขึ้นใน
        อากาศได้ไม่เกิน 3 วินาที
    3. ถือลูกบอลและเคลื่อนไหวไปมาได้ด้วยการหมุนตัวโดยมีเท้าหลัก
    4. กระโดดรับ ส่ง ยิงประตู
    5. ใช้ลำตัวบังคู่ต่อสู้ ในขณะที่กำลังครอบครองลูกบอลอยู่

  • กติกาข้อที่ 9 การได้คะแนน
    1. จะนับได้คะแนนเมื่อลูกบอลได้ลงตะกร้าจากการยิงประตูโดยตรง โดยผู้ถือตะกร้าต้องทรงตัวอยู่บน
        เก้าอี้อย่างมั่นคง และผู้ตัดสินในสนามได้ให้สัญญาณนกหวีดแล้ว
    2. ผู้เล่นฝ่ายป้องกันพยายามป้องกันโดยผิดกติกา ถ้าลูกบอลลงตะกร้าให้นับว่าได้คะแนน
    3. ถ้าผู้จับเวลาให้สัญญาณหมดเวลาการแข่งขันก่อนที่ลูกบอลจะหลุดจากมือผู้ยิงประตูถือว่าไม่ได้
        คะเเนน
    4. หลังจากลูกบอลลงตะกร้าจากการยิงประตูธรรมดา  หรือจากการยิงโทษได้ผลผู้ป้องกันตะกร้าต้อง
        นำลูกบอลส่งเข้าเล่นจาเส้นหลัง(ถ้าไม่ได้ผลให้ส่งข้าง)
    5. คะแนนทีได้จากการยิงประตูมีค่า 2 คะแนน คะแนนที่ได้จากการยิงโทษมีค่า 1 คะแนน
    6. ฝ่ายที่ทำคะแนนได้มากกว่าเป็นฝ่ายชนะ

  • กติกาข้อที่ 10 การเริ่มเล่นและการโยนลูกโดด
    1. การเริ่มเล่นในครึ่งเวลาแรกและครึ่งเวลาหลัง  เวลาเพิ่มพิเศษ  และการหยุดเล่นอื่นๆที่ต้องทำลูก
        กระโดด  จะเริ่มโดยผู้ตัดสินเป็นผู้โยนลูกกระโดดที่วงกลมกลางสนามระหว่างผู้กระโดดทั้ง 2
        ฝ่ายๆละ 1 คน
    2. ผู้ตัดสินเป็นผู้โยนลูกกระโดดขึ้นไปในอากาศในแนวดิ่ง  ระหว่างผู้กระโดดทั้ง 2 ฝ่าย
    3. ผู้เล่นอื่นๆที่ไม่ใช่ผู้กระโดดต้องอยู่นอกวงกลม  ณ ที่ใดๆก็ได้ในสนามแข่งขัน
    4. จะโยนลูกกระโดดเมื่อ
          -เริ่มการแข่งขันครึ่งเวลาแรก ครึ่งเวลาหลัง  และเวลาเพิ่มพิเศษ
          -เมื่อมีการหยุดเล่นไม่มีฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งฝ่ายใดทำผิดกติกา 
          -เมื่อเกิดลูกยึดของผู้เล่นทั้ง 2 ฝ่าย  (ผู้ทำลูกยึดต้องมาเป็นผู้กระโดด)
          -เมื่อทั้ง 2 ฝ่ายทำผิดกติกาพร้อมกัน(ผู้ทำผิดกติกาต้องมาเป็นผู้กระโดด)
    5. ผู้กระโดดต้องปัดลูกบอลในขณะที่ลูกบอลอยู่ในจุดสูงสุดได้คนละไม่เกิน 2 ครั้ง จากนั้นผู้กระโดด
        จะถูกลูกบอลอีกไม่ได้  จนกว่าลูกบอลจะได้ถูกผู้เล่นคนอื่นๆแล้ว

  • กติกาข้อที่ 11 การส่งลูกเข้าเล่นจาเส้นข้าง
    1. จะส่งลูกเข้าเล่นเมื่อลูกบอลทั้งลูกได้ผ่านเส้นข้างหรือเส้นหลัง  และถูกพื้นที่นอกสนามแข่งขัน
        (ลูกลอยในอากาศยังไม่ถือว่าลูกออก)
    2. ผู้เล่นฝ่ายรับทำลูกบอลออกเส้นหลัง  ให้ผู้เล่นฝ่ายตรงข้ามส่งลูกเข้าเล่นจากมุมสนามด้านที่
        ลูกบอลออก
    3. ผู้เล่นฝ่ายรุกทำให้ลูกบอลออกเส้นหลัง  ให้ฝ่ายตรงข้ามนำลูกบอลมาส่งเข้าเล่นจากเส้นข้างมุม
        สนามด้านที่ลูกออก
    4. ผู้ส่งลูกเข้าเล่นจะส่งด้วยวิธีใดๆก็ได้  ภายใน 5 วินาที   หลังจากผู้ตัดสินส่งลุกบอลให้ผู้เล่นแล้ว
    5. ผู้ตัดสินจะส่งลูกบอลให้ผู้เล่นส่งเข้าเล่นในกรณีที่มีการส่งลูกเข้าเล่นจากแดนหน้า

  • กติกาข้อที่ 12 การยิงโทษ
    จะให้ยิงโทษเมื่อผู้ป้องกันตะกร้าปฏิบัติ ดังนี้
    1. ทำการป้องกันในลักษณะที่เป็นอันตรายกับคู่ต่อสู้
    2. นำลูกบอลจากสนามเล่นเข้าไปในเขตป้องกันตะกร้า
    3. เจตนาปัดตะกร้า ถูกตัวผู้ถือตะกร้า  ใช้เก้าอี้หรือส่วนอื่นๆของเก้าอี้เพื่อป้องกัน

    หรือผู้เล่นอื่นๆในสนามปฏิบัติดังนี้
    1. ฝ่ายป้องกันเข้าไปในเขตประตูขณะมีการยิงประตู
    2. เจตาทำให้ผู้ต่อสู้ได้รับอันตรายโดยใช้ลูกบอล
    3. ดึง ดัน ผลัก ชน ชก ต่อย เตะคู่ต่อสู้
    4. ทำผิดกติกาอย่างร้ายแรงกับคู่ต่อสู้ และผู้ตัดสิน
    5. ทำการฟาล์วโดยเจตนา

  • กติกาข้อที่ 13 การเปลี่ยนตัวผู้เล่น
    1. จะทำการเปลี่ยนตัวผู้เล่นได้เมื่อลูกตาย  และฝ่ายที่ขอเปลี่ยนตัวได้เป็นผู้ครอบครอง ลูกบอลอยู่
        หรือเมื่อมีการยิงโทษ
    2. ผู้เล่นที่จะเปลี่ยนตัวเข้าเล่นต้องเปลี่ยนตัวที่บริเวณเขตการเปลี่ยนตัวเท่านั้น
    3. จะเปลี่ยนหน้าที่การเล่นได้เมื่อได้แจ้งให้ผู้ตัดสินทราบ  ขณะที่ลูกตาย
    4. ผู้ที่ต้องออกจากการแข่งขันเพราะทำฟาล์วครบ 5 ครั้ง สามารถเปลี่ยนตัวผู้เล่นได้
    5. ผู้เล่นที่ถูกไล่ออกจากการแข่งขันไม่สามารถเปลี่ยนตัวผู้เล่นอื่น เข้าแทนได้

  • กติกาข้อที่ 14 การทำฟาล์วการทำผิดมารยาทและการลงโทษของนักกีฬาและเจ้าหน้าที่ประจำทีม
    1.การทำฟาล์ว
         -ผู้เล่นที่กระทำฟาล์วครบ 5 ครั้ง ต้องออกจากกการแข่งขัน 
         -การฟาล์วโดยเจตนา จะถูกลงโทษโดยการยิงทา
         -การฟาล์วทุกชนิด ให้บันทึกเป็นฟาล์ว 1 ครั้ง
    2.การทำผิดมารยาทของนักกีฬาและเจ้าหน้าที่ประจำทีม
         -การทำผิดซ้ำๆ , การแสดงที่ไม่มีน้ำใจนักกีฬา , การใช้วาจาไม่สุภาพ
    3.การลงโทษ
         -เตือน , ยิงโทษ , ให้ออกจากการแข่ง

  • กติกาข้อที่ 15 ผู้ตัดสิน
    1. การแข่งขันครั้งหนึ่งประกอบด้วยผู้ตัดสิน 2 คน
    2. ผู้ตัดสินมีหน้าที่ควบคุมการแข่งขัน ตั้งแต่เริ่มเล่นจนถึงสิ้นสุดการแข่งขัน
    3. ผู้ตัดสินต้องการเสี่ยงเพื่อเลือกแดนต่อหน้าหัวหน้าทั้ง 2 ชุด
    4. ขณะทำการแข่งขัน  ถ้าผู้ตัดสินไม่สามารถทำการตัดสินได้ตลอดการแข่งขันคณะกรรมการจัดการ
        แข่งขันสามารถจัดหาผู้ตัดสินสำรองเข้าทำหน้าที่แทนได้  หรืออาจปฏิบัติหน้าที่เพียงคนเดียวถ้า
        ไม่สามารถหาผู้อื่นแทนได้
    5. ผู้ตัดสินเป่านกหวีดเมื่อ
          -ลูกออก
          -มีการทำผิดกติกาทุกชนิด 
          -มีการยิงประตูโทษได้ผล
          -มีการให้เวลานอก
          -มีการได้คะแนน
          -เกิดการบาดเจ็บ
          -เกิดลูกยึด 
          -ผู้ตัดสินขอเวลานอก
          -หมดเวลาการแข่งขัน 
          -การเตือนและอื่นๆ

  • กติกาข้อที่ 16 เจ้าหน้าที่
    เจ้าหน้าที่ประกอบด้วย
    1.ผู้บันทึก 1 คน
    2.ผู้จับเวลา 1 คน
    3.ผู้ใส่ป้ายคะแนน 1 คน
   

 




ที่มา: โรงเรียนบดินทรเดชา (สิงห์ สิงหเสนี) ๒
เว็บลิงค์: http://www.corekeela.com/history-sport/id63.aspx, http://www.thaigoodview.com/node/18675
คลิปอาร์ต:
คลิปวิดีโอ: