รากของพืช
กลุ่มสาระ:
03_วิทยาศาสตร์
ระดับชั้น: ประถมศึกษาปีที่ 4

ราก (root) เป็นส่วนประกอบของพืชที่เจริญเติบโตลงสู่ดินตามแรงโน้มถ่วงของโลก เพื่อช่วยยึดลำต้นให้ติดกับพื้นดิน รากส่วนใหญ่ไม่มีคลอโรฟิลล์ ระบบรากของพืชมี 2 ระบบ คือ

1. ระบบรากแก้ว (tap root system) หมายถึง ระบบรากที่มีรากปฐมภูมิเป็นรากหลักเจริญเติบโตได้เร็ว ขนาดใหญ่กว่ารากอื่นๆ มีรากทุติยภูมิแตกออกมา ทำหน้าที่ยึดพื้นดินให้ส่วนของพืชทรงตัวอยู่ได้ ส่วนใหญ่พบในพืชใบเลี้ยงคู่

2. ระบบรากฝอย (fibrous root system) หมายถึง ระบบรากที่มีรากเป็นจำนวนมาก ขนาดรากใกล้เคียงกัน ไม่มีรากใดเป็นรากหลัก มีลักษณะเป็นเส้นเล็กๆ แผ่กระจายออกไปโดยรอบลำต้น ส่วนใหญ่พบในพืชใบเลี้ยงเดี่ยว รากที่เกิดจากกิ่งตอน กิ่งชำก็เป็นระบบรากฝอยเช่นกัน

3. รากที่เปลี่ยนแปลงไป รากบางชนิดสามารถเปลี่ยนแปลงรูปร่างไปเพื่อทำหน้าที่พิเศษต่าง ๆ เรียกรากเหล่านี้ว่ารากที่เปลี่ยนแปลงไป (modified หรือ specialized root) ซึ่งอาจเป็นรากแก้ว รากแขนงหรือรากพิเศษได้แก่

     3.1 รากสะสมอาหาร (storate root) เป็นรากที่ทำหน้าสะสมอาหารจำพวกแป้ง น้ำตาลหรือโปรตีน มีลักษณะอวบอ้วน ซึ่งมักเรียกกันทั่วไปว่า หัว โดยอาจเปลี่ยนแปลงมาจาก รากแก้ว เช่น แครอต ผักกาดหัว เทอร์นิป แรดิชหรือเปลี่ยนแปลงมาจากแขนง เช่น กระชาย มันเทศ มันสำปะหลัง

     3.2 รากค้ำจุน (prop root) เป็นรากที่แตกออกจากข้อของลำต้นที่อยู่ใต้ดินหรือเหนือดินเล็กน้อย แล้วพุ่งลงดินเพื่อช่วยพยุงและค้ำจุนลำต้น เช่น รากข้าวโพด เตย ไทร โกงกาง

     3.3 รากสังเคราะห์แสง (photosynthetic root) เป็นรากที่แตกออกมาจากข้อของลำต้นหรือกิ่งแล้วห้อยลงมาในอากาศ มีสีเขียวของคลอโรฟิลล์จึงสังเคราะห์แสงได้ เช่น รากกล้วยไม้

     3.4 รากหายใจ (respiratory root หรือ aerating root) เป็นรากที่ชูส่วนปลายขึ้นเหนือดินแทนที่จะงอกลงดิน บางทีก็ลอยตามผิวน้ำ เพื่อช่วยในการหายใจได้มากเป็นพิเศษกว่ารากทั่วๆ ไป ทั้งนี้เพราะโครงสร้างของรากประกอบด้วยเซลล์ที่เรียงตัวกันอย่างหลวมๆ มีช่องว่างระหว่างเซลล์มาก ทำให้อากาศผ่านเข้าสู่เซลล์ชั้นในของรากได้ง่าย รากเหล่านี้อาจเรียกว่า รากทุ่นลอย เช่น ลำพู แสม โกงกาง แพงพวยน้ำ ผักกระเฉด

     3.5 รากปีนป่าย (climbing root) เป็นรากที่แตกออกมาจากข้อของลำต้นแล้วเกาะติดกับสิ่งยึดเกาะ เช่น หลัก เสา ผนังกำแพง เพื่อพยุงลำต้นให้ติดแน่นและชูส่วนลำต้นให้สูงขึ้นไปและให้ส่วนต่าง ๆ ของพืชได้รับแสงมากขึ้น เช่น รากพลู พลูด่าง พริกไทย

     3.6 รากกาฝาก (parasitic root) เป็นรากของพืชที่เกาะกินบนพืชชนิดอื่น โดยรากจะทอดไปตามต้นพืชที่เกาะแล้วมีรากเล็ก ๆ แตกออกมาเป็นกระจุกแทงลึกลงไปในลำต้นจนถึงท่อลำเลียง ทำหน้าที่แย่งน้ำ ธาตุอาหารและอาหารจากพืชที่ยึดเกาะ เช่น รากฝอยทอง กาฝาก
  

  

 




ที่มา: http://web.debsirin.ac.th/inkyman/plant/1.html
เว็บลิงค์: http://web.debsirin.ac.th/inkyman/plant/1.html, http://www.nana-bio.com/e-learning/plant%20organ/root.html, http://www.thaigoodview.com/library/teachershow/poonsak/orchid/sec02p02.html, http://www.promma.ac.th/biology/web5/p3.htm
คลิปอาร์ต:
คลิปวิดีโอ: