พลังงานความร้อนกับการเปลี่ยนสถานะของสาร
กลุ่มสาระ:
03_วิทยาศาสตร์
ระดับชั้น: มัธยมศึกษาปีที่ 1

 

    สารและสิ่งของที่อยู่รอบตัวเราจะพบว่ามีอยู่  3  สถานะ คือ ของแข็ง ของเหลว และแก๊ส ดังนี้

• ของแข็ง แรงดึงดูดระหว่างโมเลกุลมีค่ามาก โมเลกุลอยู่ใกล้กัน จึงทำให้รูปทรงของของแข็งไม่เปลี่ยนแปลงมาก เช่น เหล็ก คอนกรีต ก้อนหิน เป็นต้น

• ของเหลว แรงดึงดูดระหว่างโมเลกุลมีค่าน้อย โมเลกุลจึงเคลื่อนที่ไปมาได้บ้าง ทำให้รูปทรงของของเหลวเปลี่ยนแปลงไปตามภาชนะที่ที่บรรจุ เช่น น้ำ น้ำมัน ปรอท เป็นต้น

• แก๊ส  แรงดึงดูดระหว่างโมเลกุลมีค่าน้อยมาก จนโมเลกุลของแก๊สอยู่ห่างกันมากและเคลื่อนที่ได้สะเปะสะปะ ฟุ้งกระจายเต็มภาชนะที่บรรจุ เช่น อากาศและแก๊สชนิดต่างๆ

    วัตถุที่ได้รับพลังงานความร้อนอาจจะมีอุณหภูมิสูงขึ้น หรืออาจมีการเปลี่ยนแปลงสถานะโดยขณะที่วัตถุมีการเปลี่ยนแปลงสถานะอุณหภูมิของวัตถุจะคงตัว

    ปริมาณความร้อนที่ทำให้วัตถุเปลี่ยนสถานะเรียกว่าความร้อนแฝง  พลังงานความร้อนที่ถ่ายโอนให้วัตถุนอกจากจะทำให้วัตถุเปลี่ยนสถานะแล้ว อาจทำให้วัตถุขยายตัวได้

    พลังงานความร้อนมีผลต่อการเปลี่ยนสถานะของสาร ดังแผนภาพต่อไปนี้


แผนภาพแสดงการเปลี่ยนสถานะของสาร
เมื่อได้รับความร้อนและคายความร้อน

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

เมื่อสารได้รับความร้อน จะเกิดการเปลี่ยนสถานะของสารดังนี้

• การหลอมเหลว เป็นการเปลี่ยนสถานะของสารจากของแข็งกลายเป็นของเหลว จะเกิดขึ้นที่เมื่อสารได้รับความร้อนแล้วอุณหภูมิอยู่ที่จุดหลอมเหลว เช่น น้ำแข็งที่ 0 องศาเซลเซียส เมื่อได้รับความร้อนจำนวนหนึ่งแล้วเกิดการหลอมเหลกลายเป็นน้ำเย็นที่ 0 องศาเซลเซียส

• การกลายเป็นไอ เป็นการเปลี่ยนสถานะของสารจากของเหลวกลายเป็นไอจะเกิดขึ้นเมื่อสารได้รับความร้อนแล้วอุณหภูมิอยู่ที่จุดเดือด เช่น น้ำเดือดที่ 100 องศาเซลเซียส เมื่อได้รับความร้อนจำนวนหนึ่งแล้วกลายเป็นไอน้ำเดือดที่ 100 องศาเซลเซียส

เมื่อสารคายความร้อน จะเกิดการเปลี่ยนสถานะของสารดังนี้

• การแข็งตัว เป็นการเปลี่ยนสถานะของสารจากของเหลวกลายเป็นของแข็ง จะเกิดขึ้นเมื่อสารคายความร้อนแล้วอุณหภูมิอยู่ที่จุดเยือกแข็ง

• การกลั่นตัวหรือการควบแน่น เป็นการเปลี่ยนสถานะของสารจากไอกลายเป็นของเหลว จะเกิดขึ้นเมื่อสารคายความร้อนแล้วอุณหภูมิอยู่ที่จุดกลั่นตัวหรือจุดควบแน่น

 




ที่มา: http://school.obec.go.th/bmw/learn1.htm, http://thapring.com/Pingpong_web/State&Changing.htm
เว็บลิงค์: http://school.obec.go.th/bmw/learn1.htm, http://thapring.com/Pingpong_web/State&Changing.htm,
คลิปอาร์ต:
คลิปวิดีโอ: