03_ทำนองเพลงภาษา
กลุ่มสาระ:

ระดับชั้น: มัธยมศึกษาปีที่ 1

ในบรรดาทำนองเพลงทั้งหลาย ที่ผู้ประพันธ์เพลงจะต้องคำนึงถึง คือ การเลียนทำนองเพลงต่างภาษา ถือว่าเป็นความสำคัญยิ่งอยู่อย่างหนึ่ง จนกลายเป็นเครื่องมือวัดความสามารถขั้นสูง

การเลียนทำนองเพลงต่างภาษา มิใช่เอาของเขามาทั้งหมดแต่เราเอามาผสมคลุกเคล้ากับทำนองของไทย ซึ่งทำให้ฟังแปลกหูไปอีกแบบหนึ่ง จุดเด่นของเพลงภาษา คือ การใช้เครื่องประกอบจังหวะตามสำเนียงของชาตินั้นๆ เช่น ภาษาจีนใช้กลองตุ๊ก กลองแต๋ว ภาษาพม่าใช้กลองยาว สำหรับการบรรเลงเพลงภาษานิยมบรรเลงอยู่ในชุดเพลงท้ายเครื่องโดยนำมาบรรเลงติดต่อกันหลายภาษามารวมเป็นชุด มีแบบแผนการบรรเลงโดยเริ่ม 4 ภาษา คือ จีน เขมร ตะลุง และพม่า ก่อน หลังจากนี้สามารถบรรเลงภาษาอื่นๆ ต่อได้ในกรณีนี้เรียกว่า “ออกภาษา” ในกรณีที่บรรเลงจบครบ 12 ภาษาจะเรียกว่า “ออกสิบสองภาษา”
เพลงแบบนี้เราถือว่าเป็นเพลงไทยโดยแท้ แม้ว่าจะตั้งชื่อมีชื่อภาษาเหล่านั้นนำหน้าก็ตาม การกระทำเช่นนั้น นอกจากจะแสดงความสามารถของผู้ประพันธ์แล้ว ยังแสดงออกถึงน้ำใจของผู้ประพันธ์ ที่ให้เกียรติต่อเจ้าของภาษา
 
ทำนองเพลงภาษาต่างๆ ที่ยังนิยมบรรเลงในปัจจุบัน เช่น
 
จีน              จีนเข็มเล็ก    จีนลั่นถัน          จีนรำพัด
เขมร           เขมรพวง      เขมรลออองค์    เขมรไทรโยค
ลาว             ลาวดวงเดือน ลาวพุงขาว        ลาวสรวยรวย
มอญ           มอญดูดาว    มอญร้องไห้      มอญรำดาบ
ฝรั่ง            ฝรั่งควง        ฝรั่งรำเท้า         ฝรั่งจรกา
แขก            แขกไทร       แขกขาว           แขกต่อยหม้อ
พม่า            พม่ารำขวาน พม่าห้าท่อน       พม่าเขว
ญวน           ญวนทอดแห ทยอยญวน         ญวนที่โห่            
เงี้ยว           เงี้ยวรำลึก      เงี้ยวเดินทัพ
ตะลุง            ตะลุงบ้องตัน  กราวตะลุง
ชะวา            ยะวา             สะมารัง                                                        
ญี่ปุ่น            ญี่ปุ่นฉะอ้อน เป็นต้น
                  
 
ผู้ที่สามารถจะแต่งเพลงเลียนสำเนียงต่างๆ ได้นั้นจะต้องเข้าใจคุณสมบัติของสำเนียงของภาษานั้นๆ เป็นอย่างดี ทั้งที่เป็นเสียงพูดและทำนองเพลง รวมทั้งองค์ประกอบอื่นๆ ที่มีอยู่ในเพลงภาษาเหล่านั้น ซึ่งถือว่าเป็นศิลปะชั้นสูงทีเดียว



ที่มา: สงัด ภูเขาทอง, การดนตรีไทยและทางเข้าสู่ดนตรีไทย. กรุงเทพฯ : Dr. Sax, 2532., sa.ac.th, patakorn.com
เว็บลิงค์:
คลิปอาร์ต:
คลิปวิดีโอ: